HET VOLGENDE HOOFDSTUK IN DE LANDBOUW

Wat zijn de meest veelbelovende ontwikkelingen in de sector van alternatieve eiwitten?

Bruce Friedrich (BF): Ik kan er een aantal bedenken. We zien enorme ontwikkelingen en momentum in de ondersteuning van de wetenschap, innovatie, talent en de publieke en privésector. We zien ook steeds meer waardering voor alternatieve eiwitten als een oplossing voor klimaat- en voedselveiligheid, en overheden over de hele wereld merken dit en handelen ernaar. 

Op het gebied van wetenschap en innovatie hebben vooruitgangen in de gewasontwikkeling van alternatieve eiwitten, precisiefermentatie en kweekvleestechnologieën, om er maar een paar te noemen, in rap tempo plaats, naarmate meer onderzoekers en financiering aan dit gebied worden toegewezen. Het is vooral spannend om nieuwe wetenschappers op verschillende vakgebieden en op verschillende punten in hun carrière te zien, die zich over het onderzoek naar alternatieve eiwitten buigen. Op universiteiten overal ter wereld worden nieuwe lessen en zelfs speciale afstudeerrichtingen geïntroduceerd. Dit jaar alleen al verwachten we dat het Alternatieve eiwitproject van GFI, een door studenten gedreven programma met als doel om universiteiten om te zetten in de drijfveer achter de vooruitgang en innovatie op het gebied van alternatieve eiwitten, wordt uitgebreid naar het dubbele aantal van 32 universiteiten in zes werelddelen. 

In de publieke sector zien we dat overheden over de hele wereld inzien wat de voordelen van alternatieve eiwitten zijn en erin investeren om te voldoen aan de doelstellingen van het nationale beleid en om goedbetaalde, duurzame banen te creëren. Nog maar vijf jaar geleden bedroeg de overheidsfinanciering voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van alternatieve eiwitten bijna nul. Tegenwoordig wordt er in meer dan een tiental landen ruim US$ 300 miljoen aan besteed, plus de extra honderden miljoenen dollars die overheden investeren en uitgeven aan stimuleringsmaatregelen voor bedrijven gespecialiseerd in alternatieve eiwitten. 

Naarmate meer talent en aanmerkelijk meer financiering in alternatieve eiwitten wordt gestoken, zal de hele sector op stoom komen en de wereld een fundamenteel andere en veel duurzamere toekomst voor voedingsmiddelen bieden.

Hoe denkt u dat de grootste uitdagingen zich in de toekomst gaan ontplooien?

Carlotte Lucas (CL): Waar het uiteindelijk op neerkomt, is dat alternatieve eiwitten alleen hun volledige potentieel kunnen behalen, namelijk emissies reduceren en een bijdrage aan een duurzamer voedselsysteem leveren, als ze even smaakvol, betaalbaar en toegankelijk worden als conventioneel vlees. 

Een van de grootste uitdagingen van plantaardig vlees is de ontwikkeling van “whole cut”-producten die de smaak en textuur van steaks, kipfilet en visfilet hebben, in tegenstelling tot de hamburgers, worstjes en gehaktproducten die tot dusverre de markt hebben overheerst. En de ontwikkeling van diervrije vetalternatieven zal doorslaggevend zijn om deze producten de smaak en het mondgevoel van conventioneel geproduceerd vlees te geven.

Uit het eigen onderzoek van GFI blijkt dat als plantaardig vlees tegen 2030 6% van de wereldwijde vleesmarkt uit moet maken, overheden en de voedselindustrie enorm zullen moeten investeren in de volledige toeleveringsketen. Onderzoek en ontwikkeling van eiwitrijke gewasvarianten, de bouw van 800 of meer grootschalige productiefaciliteiten en een grotere verwerkingscapaciteit van ingrediënten zijn allemaal doorslaggevend om in de vraag te voorzien. 

Voor wat betreft kweekvlees zien we al een aantal bemoedigende tekens van interesse van grote bedrijven in deze sector. Maar voor een schaalverdeling van de productie van kweekvlees en het verlagen van de prijzen, moeten overheden en bedrijven veel meer investeren in vrij toegankelijk onderzoek en infrastructuur. Dit is van essentieel belang in elke stap van het proces; van de verbetering van de scaffolds die worden gebruikt om een complexe vezelachtige structuur te creëren die vergelijkbaar is met die van conventioneel vlees, tot het bouwen van grotere fermentoren waar de cellen in kunnen groeien.

Hoe kan The Good Food Institute helpen deze uitdagingen te overwinnen?

BF: Als non-profit onderneming kan GFI de groei van de markt voor alternatieve eiwitten versnellen op manieren die het gehele veld ondersteunen en katalyseren. Waar veel innovatoren eigen oplossingen zoeken voor dezelfde problematiek, zijn ons onderzoek, onze gegevens en onze inzichten vrij toegankelijk. Bovendien ondersteunen ze de vooruitgang van de gehele ruimte voor alternatieve eiwitten; over de hele wereld, voor alle toeleveringsketens en in alle publieke en privésectoren. 

GFI financiert de onderzoeksprojecten met de grootste impact die de belangrijkste kenniskloven en technische uitdagingen aanpakken. We publiceren bovendien tools, databases, rapporten en analyses die de fundering van het onderzoek op dit gebied vormen. We brengen wetenschappers bij elkaar om samenwerkingsverbanden aan te gaan, een bloeiende onderzoeksgemeenschap op te bouwen en te laten groeien, en nieuw talent te ontwikkelen. Onze webinars en workshops op het gebied van alternatieve eiwitten helpen zowel wetenschappers als ondernemers overal in het veld, om contacten met elkaar te leggen, elkaar te inspireren en samen te werken aan oplossingen die onmogelijk door één persoon bedacht kunnen worden. We bieden overheden over de hele wereld, die zich inzetten om de wereldwijde doelstellingen voor klimaat, voedselveiligheid, biodiversiteit en wereldgezondheid te behalen, expertise en hulpmiddelen. Onze focus ligt hierbij op regionale benaderingen van beleidsvorming die hun grondslag vinden in regionale middelen en sterke punten (zoals regionale landbouwproducten) evenals economische ontwikkeling en rechtvaardige bevordering van de werkgelegenheid. Ook delen we gegevens en inzichten over hoe verschillende landen omgaan met de regelgevingskaders en deze ontwikkelen, en publiceren we wereldwijde en regionale rapporten over de toestand van de sector, waarin de reproduceerbare successen worden benadrukt.

Zijn consumenten overal ter wereld klaar voor plantaardig vlees en vooral voor kweekvlees?

CL: Ze zijn zeker klaar voor plantaardig vlees. We weten van ons laatste rapport over de toestand van de sector dat wereldwijde verkopen in 2021 met 17% waren gestegen (tot US$ 5,6 miljard); een enorme toename ten opzichte van het jaar daarvoor. 

Uit ons recente onderzoek van The Good Food Institute in Europa bleek dat de helft van de Spanjaarden en Italianen al op een maandelijkse basis plantaardig vlees eet, en dat een op de vier Duitsers van plan is hun plantaardige vleesconsumptie te vergroten. Het onderzoek onthulde ook een groeiende bewustwording van kweekvlees. Wel 65% van de Spanjaarden, 55% van de Italianen, 57% van de Duitsers en een derde van de Franse consumenten zei bereid te zijn het te kopen, wanneer het op de markt wordt gebracht. Velen geloven ook dat overheden deze nieuwe manier om vlees te produceren zouden moeten ondersteunen. We zagen deze houding terug in een ander recent onderzoek waaruit bleek dat 80% van de consumenten in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten openstond voor het eten van kweekvlees. 

Tot slot willen mensen duurzame opties, maar ze willen niet inleveren aan smaak, prijs of gemak. Met overheidssteun voor onderzoek en ontwikkeling, en infrastructuur kunnen deze duurzamere voedingsmiddelen op deze gebieden concurreren met conventioneel vlees, en uiteindelijk de standaardkeus worden.

“Alternatieve eiwitten – meer bepaald plantaardig en kweekvlees – kunnen het volgende hoofdstuk voor de landbouw schrijven”.

Bruce Friedrich
Voorzitter en oprichter, The Good Food Institute (GFI)

Zijn er grote verschillen in instellingen en meningen tussen de verschillende regio’s?

CL: We zien eigenlijk veel overeenstemming tussen de verschillende regio’s. Ons klantenonderzoek voor Europa onthulde dat er in de verschillende regio’s een grote bereidheid heerst om kweekvlees te kopen en dat zien we ook terug in verschillende recente academische studies. De ondersteuning van een andere belangrijke, duurzame eiwittechnologie – precisiefermentatie – was ongeveer even groot. Hiervoor worden organismen, zoals gist, en andere ingrediënten die bekende smaken en texturen van voedingsmiddelen bieden, zoals kaas en melk, gebruikt om echte ei- of zuiveleiwitten te produceren, zonder daar dieren voor te gebruiken. 

Uit één onderzoek bleek een zeer hoog acceptatieniveau, waarbij 78% van de consumenten uit zeer uiteenlopende landen (Brazilië, Duitsland, India, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten) bereid was om diervrije kaas te proberen, en 70% bereid was deze te kopen. 

We zien ook dat consumenten in andere delen van de wereld smaak en textuur consistent aanwijzen als belangrijkste drijfveren voor acceptatie in de toekomst. Een onderzoek uit 2021 van The Good Food Institute in Azië en het Stille-Oceaangebied bekeek de instelling van consumenten in Japan, Singapore, Zuid-Korea en Thailand. In alle vier de landen was smaak extreem of enigszins belangrijk voor 79% van de consumenten, terwijl textuur extreem of enigszins belangrijk was voor 72%, voor de beslissing om alternatieve zeevruchten te kopen. 

Er is over de hele wereld een groeiend begrip voor het belang van het vinden van alternatieven voor de veeteelt en het biedt grote kansen voor bedrijven die zich erin mengen.

Hoe kunnen groepen grote belanghebbenden in de toekomst de meest effectieve hulp bieden om alternatieve eiwitten hun potentieel te laten behalen?

BF: Ik stel deze vraag zeer op prijs. Voor succes is alle hens aan dek nodig, en elk jaar van nu tot 2030 staat er meer op het spel. Naar verwachting is de vraag naar vlees tegen 2050 twee keer zo groot als nu. We hebben daarom manieren nodig om eiwitten te produceren die minder hulpmiddelen vereisen en die opgewassen zijn tegen de groeiende druk van onderbrekingen in de toeleveringsketen, wereldwijde conflicten en klimaatverandering.

Alternatieve eiwitten kunnen in deze groeiende vraag voorzien, de druk op de planeet verlagen en een duurzame landbouw mogelijk maken. Samen met andere vooruitgangen en innovaties in de voedsel- en landbouwvoorschriften en -praktijken, kunnen alternatieve eiwitten (vooral plantaardig en kweekvlees) helpen het volgende hoofdstuk van de landbouw in de Verenigde Staten en over de hele wereld te schrijven. Iedereen speelt een rol.

Overheden over de hele wereld kunnen de toon aanvoeren door kritiek onderzoek en ontwikkeling te financieren om de wetenschap en een schaalvergroting van alternatieve eiwitten te bevorderen, en door het speelveld te vereffenen om alternatieven mee te laten dingen op het gebied van smaak, prijs en gemak. Met overheidsfinanciering en door multilaterale samenwerkingen voor onderzoek en ontwikkeling na te streven, kunnen de grootste technische uitdagingen in de sector worden overwonnen, kunnen nieuwe groeikansen worden gecreëerd en kan iedereen genieten van deze duurzame voedingsmiddelen. Overheden kunnen alternatieve eiwitten ook in de nationale plannen voor klimaatverandering en economische ontwikkeling opnemen. Investeringsaftrekken, kredietgaranties, demonstratieprojecten en andere vormen van financiële ondersteuning door overheden hebben de explosieve groei van de sectoren van hernieuwbare energie en elektrische voertuigen gekatalyseerd en kunnen vergelijkbare vooruitgangen voor de infrastructuur van duurzame eiwitten stimuleren.

Bedrijven kunnen een leidende rol spelen door de gewone consument smaakvolle en betaalbare alternatieve eiwitproducten te bieden. Dit vertegenwoordigt een enorme marktkans, gezien de groeiende vraag onder consumenten, die zich steeds meer zorgen maken over de wereldwijde impact van conventioneel vlees. Door alternatieve eiwitten een kans te geven, kunnen bedrijven ook voldoen aan hun ecologische, sociale en bedrijfsdoelstellingen.

Landbouwers kunnen een belangrijke rol spelen als de regelgeving en infrastructuur zich verder ontwikkelen om de overgang van voedergewassen naar voedselgewassen te bevorderen en bespoedigen. Samen kunnen we een beleid bevorderen dat op de overgang is gericht, om de overgang van de veeteelt naar een duurzame eiwitproductie zodanig te vergemakkelijken en versnellen dat plattelandseconomieën nieuw leven wordt ingeblazen. 

De meest vooraanstaande NGO’s ter wereld kunnen een bijdrage leveren door te erkennen dat door alternatieve eiwitten enorm veel grond en water vrijkomt voor herstel en terugwinning. Aangezien de landbouw tegenwoordig de grootste oorzaak van ontbossing en verlies aan biodiversiteit is, is het ook onze grootste kans om van koers te veranderen. Een verschuiving naar alternatieve eiwitten kan een belangrijke rol spelen in de regeneratieve toekomst van de landbouw. Bovendien bieden ze ons voedselsysteem de diversiteit en weerstand die nodig zijn om de wereldwijde gezondheidsrisico’s te verkleinen. 

“Mensen willen duurzame opties, maar ze willen niet inleveren aan smaak, prijs of gemak.”

Carlotte Lucas
Corporate Engagement Manager, The Good Food Institute Europa (GFI)

En wat zijn, tot slot, de belangrijkste mijlpalen die in de toekomst in de sector behaald kunnen worden?

BF: Ik kan er twee bedenken: Een marktaandeel van 5% en miljarden aan overheidssteun en stimuleringsmaatregelen. 

Alternatieve eiwitten die een marktaandeel van 5% behalen, zijn een kritiek doel voor de sector. Dit jaar alleen al behaalden de Verenigde Staten, Europa en China allemaal datzelfde kantelpunt van 5% met de verkoop van elektrische voertuigen. Wanneer nieuwe technologieën de drempel van dat kantelpunt behalen, duidt dat op het begin van een massale overstap, waardoor innovaties niet langer het alternatief, maar de standaard zijn. Dit kan echter alleen worden bereikt door maaltijden met alternatieve eiwitten samen te stellen die, zowel qua smaak als prijs, pariteit bereiken met conventioneel geproduceerd vlees. 

Miljarden, in plaats van miljoenen, aan overheidsfinanciering behalen voor onderzoek en ontwikkeling van alternatieve eiwitten is een andere belangrijke mijlpaal. Vorige eeuw was vrijwel elke baanbrekende innovatie in de beginfase afhankelijk van overheidssteun; het internet, GPS, touchscreens, mobiele telefoons, elektrische voertuigen. En hoewel de overheidsfinanciering de afgelopen jaren enorm is toegenomen, vereisen onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de productie en schaalvergroting van alternatieve eiwitten veel meer overheidssteun voor een massale overstap. Naar schatting is US$ 10 miljard aan publieke uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling, en commercialisering per jaar nodig om het volledige potentieel van alternatieve eiwitten te ontgrendelen. Steun van een dergelijke omvang sluit zeer zeker beter aan op de wereldwijde impact van voedsel en landbouwemissies.