Wojownicy GEA na rzecz wody
17 marca 2025 roku

W ramach globalnej kampanii na rzecz bezpieczeństwa dostaw wody systemy GEA do oszczędzania i uzdatniania wody stanowią przykład działań na rzecz ograniczania zużycia wody, ilości odpadów i zanieczyszczeń – fabryka po fabryce, gospodarstwo po gospodarstwie i miasto po mieście.
Pomimo ogromnych zasobów wody, jakimi dysponuje nasza planeta, jedynie 0,5% to wody słodkie zdatne do spożycia i wykorzystania. Tymczasem od dawna zapotrzebowanie ludzkości na słodką wodę przekracza współczynniki naturalnego uzupełniania. Liczba ludzi na świecie zbliża się do 10 miliardów, a wraz z jej wzrostem rośnie także presja związana z tym ograniczonym zasobem. Co gorsza, wskutek zanieczyszczenia coraz więcej dostępnych wód słodkich staje się niezdatnych do użycia.
Wyzwania są różne w różnych regionach. W gospodarkach wschodzących problem stanowią przede wszystkim brak systemów uzdatniania ścieków, dzięki którym ze skażonej wody pozyskuje się zasób bezpieczny do spożycia, a także nawadnianie i powrót do wód naturalnych, z kolei w krajach o większych dochodach największym źródłem zanieczyszczenia są odpływy z gleb rolniczych oraz zanieczyszczenia przemysłowe. Dlatego wraz ze wzrostem zapotrzebowania zasoby wody zdatnej do użycia kurczą się, a tym samym każdego dnia staje się ona coraz cenniejszym zasobem.
Dużo skuteczniejsze wykorzystanie wody
Rolnictwo i przemysł zajmują około 90% słodkiej wody na całym świecie, do czego przyczyniają się zarówno zużywanie zasobów wodnych, jak i ich zanieczyszczanie. Dlatego to w tych sektorach postępy w utrzymywaniu zasobów wody mogą mieć największy pozytywny skutek. W tej kwestii mamy dobre wieści. Od lat rolnicy i producenci zwiększają efektywność działań, a niejednokrotnie także poprawiają efektywność gospodarki wodnej. W sektorze rolnictwa dokonano postępów w zakresie nawadniania kropelkowego, czujników wilgotności gleby oraz inteligentnych urządzeń, które w połączeniu z wykorzystywaniem oczyszczonych ścieków pozwoliły nie tylko radykalnie zmniejszyć straty wody, lecz także obniżyć jej koszty, oraz wpłynęły na zwiększenie ilości i jakości plonów. Dodatkowe korzyści dla rolników stanowią zdrowsza gleba oraz zwiększona odporność na susze.
Sprawa wygląda podobnie w branży przemysłowej, w której woda jest niezbędna w bardzo licznych procesach: schładzaniu i podgrzewaniu, czyszczeniu i płukaniu, reakcjach chemicznych, przesyłaniu materiałów rurami i taśmociągami, sanityzacji, przetwarzaniu odpadów przemysłowych, a także tam, gdzie woda jest wykorzystywana jako składnik żywności lub napojów i alkoholi. Także w tym przypadku na przestrzeni lat zwiększenie efektywności działań spowodowało zmniejszenie ilości zużywanej i marnowanej wody na jednostkę produkcyjną. Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych przez amerykańskiego naukowca zajmującego się kwestiami środowiskowymi, Petera H. Gleicka, przed II WŚ do produkcji tony stali zużywano od 60 do 100 ton wody. Do roku 2000 ilość tę udało się zmniejszyć do 6 ton na tonę produkowanej stali, co stanowi dziesięciokrotne zwiększenie „wydajności” wody.
Woda: nowa waluta i potencjalny czynnik zmiany
Dziś potrzeba inteligentnego zarządzania wodą w branży przemysłowej jest jeszcze większa niż dotąd. W wielu regionach świata prawa do wody już teraz są kupowane, sprzedawane i regulowane, jak gdyby był to towar lub waluta. Dotkliwe susze w niektórych częściach świata doprowadziły do drastycznego wywindowania cen wody oraz sporów prawnych w zakresie praw do korzystania z tego zasobu. Korporacje i rządy dokonują ogromnych inwestycji w technologie odsalania i recyklingu ścieków, aby gwarantować stabilność dostaw.
Jednocześnie uwaga skupia się na wodach gruntowych traktowanych jako zasób strategiczny: Wiele krajów traktuje jej ochronę priorytetowo, gdyż stanowi źródło wody pitnej i nakłada wysokie daniny lub odmawia przedsiębiorstwom z branży przemysłowej dostępu do zasobów wodnych.
Dlatego oszczędzanie wody to nie tylko kwestia odpowiedzialności etycznej, lecz także konieczność ekonomiczna. Ci, którzy chcą utrzymać konkurencyjność, muszą wdrażać nowacje, dostosowywać się i robić, co w ich mocy, by ograniczać zużycie wody i uzależnienie od zasobów zewnętrznych.
GEA na linii frontu
Gospodarstwa rolne, przedsiębiorstwa i gminy rywalizują w walce o ten coraz cenniejszy zasób, dlatego wyzwaniem jest zapewnianie odpowiedzialnego dostępu do zdatnej do picia wody przy jednoczesnym harmonizowaniu sprzecznych wymagań. Osiągnięcie sukcesu wymaga podejmowania działań na wielu frontach: zwiększania świadomości w zakresie zarządzania zasobami wody, uchwalania polityk pozwalających znaleźć równowagę w kwestii potrzeb osób, przedsiębiorstw i ekosystemów, a także tworzenia infrastruktury zapewniającej niezawodność dostaw wody.
Tymczasem obecny poziom zaawansowania technologii zwiększających wydajność wody oraz uzdatniania, w tym liczne technologie GEA, pozwala dalej zmniejszać wykorzystanie wody słodkiej przez sektor przemysłowy i rolny oraz uzdatniać ścieki, prowadząc do odzyskiwania i ponownego wykorzystania wody. Pomaga to zmniejszyć presję w zakresie malejących zasobów użytkowej wody słodkiej.Od dekanterów i wirówek, przez systemy odparowywania i odsalania, po membranowe systemy filtracyjne czy zaawansowane systemy czyszczenia i chłodzenia – by wymienić tylko kilka – sprzęty GEA każdego dnia są wykorzystywane w aktywnej pracy na rzecz ograniczania zużycia wody, produkcji ścieków i zanieczyszczeń.
Oszczędzanie wody słodkiej w procesach produkcji żywności i napojów oraz alkoholi
- Przetwórstwo mleczne: Urządzenie GEA do oszczędzania wody w wirówkach to kompaktowy, zajmujący mało miejsca moduł, który w istotny sposób zmniejsza ilość wody potrzebną do schładzania wirówek w czasie ich działania. Wśród wielu klientów, którzy skorzystali z jego zalet, znalazły się niemiecka mleczarnia, w której ograniczono zużycie słodkiej na chłodzenie wirówki wody o 100% oraz SalzburgMilch, jedna z wiodących mleczarni austriackich, gdzie zmniejszono roczne zużycie wody o 1,26 miliona litrów (odpowiednik rocznego zużycia wody przez 24 czteroosobowe gospodarstwa domowe) na każdy zainstalowany moduł.
- Produkcja mleka w proszku: W największym azjatyckim zakładzie produkcji odtłuszczonego mleka w proszku technologia odwróconej osmozy GEA oczyszcza kondensat z instalacji parowej, umożliwia wykorzystanie 100% wody wytwarzanej w procesie odparowania mleka i niemal w całości eliminuje zrzuty wody z zakładu.
- Rozlewanie do butelek: Linia rozlewu aseptycznego ECOSpin2 Zero od GEA istotnie zmniejsza ilość wody potrzebnej do płukania butelek po sterylizacji, zapewniając zmniejszenie zużycie wody do 91%. W przypadku napojów o przedłużonym terminie przydatności do spożycia system GEA Whitebloc Aero wykorzystuje technologie sterylizacji na sucho z użyciem pary nadtlenku wodoru, co pozwala całkowicie wyeliminować zapotrzebowanie na wodę.
- Czyszczenie: W procesie filtracji membranowej, jednej z wiodących technologii oczyszczania wody lub izolowania docelowych składników w przetwarzaniu żywności oraz napojów i alkoholi, zazwyczaj wykorzystuje się duże ilości wody w cyklu czyszczenia w obiegu zamkniętym (CIP). Innowacyjne rozwiązanie cyfrowe od GEA pozwala zoptymalizować czas płukania oraz ilość wody w ramach CIP, prowadząc do zmniejszenia zużycia wody nawet o 52% w porównaniu z konwencjonalnymi membranowymi systemami filtracyjnymi.
- Produkcja serów: Niemiecki zakład produkcji serów wykorzystuje system spłukiwania zbiorników GEA, zmniejszając zużycie słodkiej wody o około 3 miliony litrów rocznie. Producenci żywności, korzystający z zaawansowanego systemu VARICOVER od GEA odzyskują i oczyszczają pozostałości produktów z rur w sposób pozwalający istotnie zmniejszyć zapotrzebowanie na wodę do płukania, a jednocześnie zmniejszać odpady żywności.
- Rolnictwo: W gospodarstwach rolnych korzystających z wielu robotów roboty udojowe GEA zużywają do 18% mniej wody do płukania.

GEA Smart Filtration CIP and Flush to rozwiązania cyfrowe optymalizujące procesy czyszczenia w membranowych systemach filtracyjnych GEA, które zmniejszają zużycie słodkiej wody w procesie CIP nawet o 52%. (Zdjęcie: GEA)
Oszczędzanie zasobów wody w procesie przetwarzania
- W Egipcie konsorcjum czterech największych przedsiębiorstw inżynieryjnych z Bliskiego Wschodu połączyło siły, by razem stworzyć największą na świecie oczyszczalnię ścieków. Postawili na wirówki odwadniające GEA, aby zagwarantować maksymalny poziom odzyskiwania wód ze ścieków w kraju, który ponad 90% wody czerpie z Nilu.
- W zakładzie uzdatniania wody pitnej w Indonezji najnowocześniejsze wirówki GEA pozwalają oddzielać z zanieczyszczonego osadu rzecznego maksymalną ilość wody zdatnej do ponownego użycia. Tym samym udaje się zapobiec cofaniu się frakcji stałej do źródła rzeki Cisadane, gwarantując dostęp do słodkiej, czystej wody gospodarstwom domowym, przedsiębiorstwom i gospodarstwom rolnym.
- W indyjskim okręgu miejskim Bengaluru – zwanym „Doliną Krzemową kraju” – gwałtowny wzrost liczby mieszkańców trwający od lat 90. XX wieku spowodował poważne wyczerpanie zasobów wodnych i zanieczyszczenie 183 naturalnych jezior znajdujących się w regionie. Obecnie ekologiczne dekantery GEA pozwalają odzyskiwać miliony litrów wody z przetworzonego osadu ściekowego, którą można wykorzystywać jako wodę pitną lub zawracać do dróg wodnych.
Ograniczanie ścieków i zanieczyszczenia z branży przemysłowej
- Górnictwo: Dekantery GEA, wystarczająco solidne, by umożliwiać przetwarzanie szorstkich odpadów szlamowych pochodzących z branży górniczej, umożliwiają wydobywanie cennej frakcji stałej z odpadów górniczych (ok. 80% suchej masy frakcji stałej), oddzielanie czystej wody oraz usprawnianie zarządzania kwestiami środowiskowymi.
- Akwakultura: Hodowcy ryb wykorzystują dekantery GEA do przetwarzania nawozu rybnego, umożliwiając bezpieczne zawracanie wód procesowych do morza, a także generowanie dodatkowego dochodu ze sprzedaży nawozu jako strumienia bocznego.
- Przemysł chemiczny: Technologia odparowywania GEA pomaga przedsiębiorstwom z branży chemicznej w recyklingu i ponownym wykorzystaniu kondensatu w formie wody procesowej. System ten pozwala ograniczyć ilość potrzebnej słodkiej wody i wytwarzać mniej ścieków.
- Recykling tworzyw sztucznych: Zanim możliwe będzie ponowne włączenie tworzyw sztucznych z recyklingu do łańcucha dostaw w celu ich (ponownego) wykorzystania do pakowania lub innych produktów, materiał należy poddać dokładnemu czyszczeniu i obróbce. Dekantery GEA oddzielają frakcję stałą od wody procesowej, usuwając wszystkie zanieczyszczenia z obiegu wody podczas czyszczenia. Oznacza to, że znaczną część wody i środków czyszczących można skierować z powrotem do procesu, a cząstki stałe zostają odprowadzone i bezpiecznie usunięte.
Lista ta jest dużo dłuższa. Dla przykładu, GEA SeaWaterDistiller wykorzystuje ciepło odpadowe z silników okrętowych do generowania do 30 ton słodkiej wody dziennie do wykorzystania w statkach kontenerowych, gazowcach oraz frachtowcach na morzu. Innym sposobem na pozyskiwanie wartości ze ścieków jest technologia pomp ciepła GEA umożliwiająca gminom wychwytywanie ciepła ze ścieków stanowiących źródło niskoemisyjnego ogrzewania w sieci ciepłowniczej. Z kolei instalacje GEA do odsalania umożliwiają przetwarzanie słonej wody morskiej w wodę pitną wykorzystywaną przez społeczności w regionach suchych, gdzie słodka woda jest dobrem rzadkim lub niedostępnym.
Potrzeba dodatkowych innowacji, by odpowiadać na kryzys wodny
W wielu wymiarach praca mistrzów oszczędzania wody GEA dopiero się zaczyna. Według ONZ jedynie jedna czwarta ścieków przemysłowych jest przetwarzana, 42% ścieków z gospodarstw domowych nie jest prawidłowo oczyszczana, a „w przypadku 4,8 miliardów ludzi istnieje zagrożenie dla zdrowia i dostępu do środków do życia, jeśli nie poprawi się obecnego systemu monitorowania jakości wody” – by zacytować tylko kilka zatrważających liczb. Ponadto w kwestii ponownego użycia ścieków wciąż istnieje ogromny niewykorzystany potencjał.
Dla GEA wiąże się to z podwajaniem wysiłków na rzecz stałego wprowadzania innowacji w celu zwiększania wydajności wody. Nasze oznakowanie ekologiczne Add Better – stworzone, by pomagać klientom poznawać nasze najświeższe usprawnienia w zakresie wydajności – stanowi przykład stałych innowacji.
Tylko rozwiązania opatrzone znakiem Add Better sprzedane w roku 2023 pozwoliły zmniejszyć o prawie 5 milionów ton emisje CO2 w cyklu życia produktów i zaoszczędzić 16,4 milionów metrów sześciennych wody w zakładach klientów. Do 2030 roku GEA zamierza zwiększyć udział zrównoważonych produktów i rozwiązań w swoich obrotach do ponad 60%. Ponadto do 2030 roku wszystkie rozwiązania GEA dostępne na rynku będą stanowić systemy niewykorzystujące słodkiej wody, co będzie stanowić duże osiągnięcie dla klientów GEA, społeczności, w których działają oraz dla planety.