Czyste urządzenia, bezpieczna żywność: Moc higienicznej konstrukcji
Zdjęcie: GEA
Każdy bezpieczny napój i kęs jedzenia to zwycięstwo nad niewidocznymi zagrożeniami mikrobiologicznymi — już od wieku toczymy z nimi bitwę, projektując higieniczne procesy. Dzięki ponad 100-letnim doświadczeniom inżynieryjnym oraz know-how w zakresie projektowania higienicznych rozwiązań GEA wyznacza wysokie standardy branżowe dotyczące sprzętu przetwórczego, który pomaga chronić żywność i życie ludzi.
Chociaż na nagłówki gazet trafiają głównie informacje o ogniskach bakterii, na przykład salmonelli, E.Coli czy listerii, to w rzeczywistości są one tylko jednymi z zagrożeń dla bezpieczeństwa. W 2023 roku niemal 50% wydanych przez USDA i FDA nakazów wycofania żywności dotyczyło braku informacji o alergenach, a wszystkie przypadki wycofania z obrotu napojów i alkoholi wzrosły o 8% w stosunku do poprzedniego roku. Wielu producentów znajduje się pod coraz większą presją zwiększania produkcji i różnicowania asortymentu, przez co zachowanie bezpieczeństwa żywności jest coraz trudniejsze. A jednak to właśnie bezpieczeństwo jest zasadniczym wymogiem w segmencie produkcji żywności oraz napojów. W rozumieniu GEA jest ono fundamentem zrównoważonego, długoterminowego sukcesu klientów i właśnie dlatego GEA cały czas tak mocno inwestuje w najlepsze w swojej klasie urządzenia i systemy do przetwarzania żywności spełniające wymogi projektowania higienicznego.
Przemysł mleczarski: przygotowanie gruntu pod innowacje w obszarze bezpieczeństwa żywności
Pionierska pozycja GEA w dziedzinie projektowania higienicznych i bezpiecznych dla żywności rozwiązań ma swoje korzenie w przemyśle mleczarskim. Mleko było jednym z pierwszych produktów spożywczych uznanych za źródło chorób przenoszonych w żywności, dlatego wysiłki, by uczynić ten popularny codzienny napój maksymalnie bezpiecznym i dostępnym, położyły podwaliny, na których wyrosło wiele współczesnych praktyk i norm dotyczących bezpieczeństwa żywności. Jednym z pierwszych opatentowanych przez GEA urządzeń przemysłowych była wirówka ręczna, która w 1893 roku zrewolucjonizowała segment separacji mleka i sprawiła, że stało się ono dostępne dla coraz większej liczby mieszkańców miast. Dzisiaj zaawansowane wirówki GEA obsługują klientów z wielu branż w ponad 150 krajach – i są częścią szerszej oferty systemów dla sektora produkcji żywności obejmującej homogenizatory, technologie chłodzenia i zamrażania, urządzenia do suszenia rozpyłowego, mieszarki i blendery, różnego rodzaju sprzęty do przetwarzania żywności i napojów, a także kompletne linie do rozlewania i pakowania.
Reinhard Moß jest starszym dyrektorem ds. standardów projektowych w dziale technologii separacji i przepływowych GEA. Od ponad 30 lat pracuje nad tworzeniem higienicznych konstrukcji wirówek – bezpośrednich potomków pierwszego separatora mleka. „Kluczową zasadą higienicznego projektowania jest zapewnienie, by wewnątrz urządzeń nie było żadnych drobnoustrojów ani innych substancji zanieczyszczających. Ważne jest również odseparowanie różnych partii oraz zadbanie o łatwe czyszczenie urządzeń” — wyjaśnia Moß. „W sektorze mleczarskim, farmaceutycznym czy żywności i napojów urządzenia na linii produkcyjnej muszą być pozbawione krawędzi, luk i szczelin, w których mogą się gromadzić bakterie albo inne pozostałości”. Ze względu na oddziaływanie sił fizycznych i biologicznych uzyskanie higieny na poziomie zera pozostałości, zera wycieków oraz 100% separacji w tych urządzeniach jest, delikatnie mówiąc, sporym wyzwaniem – na szczęście jest to obszar, w którym specjaliści GEA już od dekad odkrywają nowe terytoria.Na początku XXI weku Moß blisko współpracował z USDA w Waszyngtonie nad projektem wirówki, która spełni wszystkie standardy branży mleczarskiej w USA. Później Moß został członkiem amerykańskiej rady „3-A Sanitary Standards”, która ustala wymogi dotyczące budowy, konstrukcji i obsługi sprzętu do przetwarzania i pakowania żywności, i pomógł opracować wytyczne „3-A” dotyczące projektowania separatorów. W Europie Moß od 2008 roku przewodniczy grupie roboczej zajmującej się wirówkami talerzowymi w stowarzyszeniu European Hygienic Engineering and Design Group (EHEDG).
GEA jako członek założycielski EHEDG
W sektorach produkcji żywności, napojów i alkoholi oraz farmaceutycznym technologia zaworów GEA jest kluczowym elementem, który pomaga osiągnąć najwyższy poziom czystości i bezpieczeństwa produktu. Również w tym aspekcie to przełomowe odkrycia w mleczarstwie wyznaczają kierunek zmian. W 2007 roku GEA zrewolucjonizowała amerykańską branżę mleczarską, wprowadzając innowacyjny zawór „PMO”, który pozwolił producentom z tego segmentu przestawić produkcję na tryb 24/7 i wyeliminować potrzebę stosowania codziennych przestojów na czyszczenie kanałów. Według rozporządzenia FDA w sprawie pasteryzowanego mleka klasy A (ang. Pasteurized Milk Ordinance, PMO) jest to najlepszy zawór mixproof i rozwiązanie, które wyznaczyło najwyższy standard w sektorze produkcji mleka. W 2022 roku GEA wprowadziła dwa kolejne przełomowe zawory mixprof, pokazując producentom mleka, żywności i leków oraz napojów o wydłużonym okresie przydatności jaka jest obecnie miara bezpieczeństwa produktu i procesu i jak bardzo wykracza ona ponad wcześniejsze wymogi. W 2024 roku GEA zaprezentowała technologię podwójnego bloku zaworów do suszarek rozpyłowych, która minimalizuje obszary, w których może zalegać wsad. To rozwiązanie zmniejsza potencjalne obszary zanieczyszczenia o około 96%, udoskonalając wydajność czyszczenia na miejscu (CIP), co dodatkowo zmniejsza zagrożenia mikrobiologiczne podczas przetwarzania żywności i nabiału.
Nowa żywność, te same wysokie standardy
Higieniczne systemy GEA obsługują różne segmenty – od starszego rynku tradycyjnych produktów mlecznych po najnowszy sektor „nowej żywności”. To alternatywne białka wyznaczają rytm ogólnoświatowej tendencji ku bardziej zrównoważonej produkcji żywności. Białka tego typu są produkowanego za pomocą precyzyjnej fermentacji lub na bazie mięsa in vitro i mogą drastycznie ograniczyć wpływ człowieka na klimat i środowisko. Lecz realizacja obietnicy, za którą stoi ten nowy rodzaj białek, wymaga stosowania wydajnych procesów produkcji przemysłowej. A do tego potrzebne są systemy biotechnologiczne o najlepszej higienicznej konstrukcji, ponieważ kontrolowanie rozwoju drobnoustrojów to kluczowy aspekt, które nie tylko zapewni bezpieczeństwo nowej żywności, ale wręcz samo jej przetrwanie.
Morten Holm Christensen jest kierownikiem ds. zastosowań biotechnologicznych w dziale technologii płynnych i proszkowanych w GEA. Współpracuje z producentami alternatywnych białek – od start-upów po międzynarodowe korporacje – aby zapewnić optymalne wykorzystanie urządzeń GEA w procesach produkcyjnych. „Podczas fermentacji precyzyjnej tworzy się zoptymalizowane warunki wzrostu, w których mogą przeżyć mikroorganizmy gospodarza, ale warunki te mogą jednocześnie promować wzrost niechcianych drobnoustrojów, które prawdopodobnie zdominowałyby szczep produkcyjny” — wyjaśnia Christensen. „A więc gdy pożywka hodowlana, mikroorganizmy, docelowe białka i inne produkty uboczne opuszczają sterylne środowisko bioreaktora, należy uważnie kontrolować kolejne etapy przetwórcze”.
Sprzęt GEA jest wykorzystywany na każdym etapie — od zbiorników, przygotowania podłoża hodowlanego, po moduły do sterylizacji cieplnej, bioreaktory oraz systemy odzysku i oczyszczania, w tym separatory, jednostki filtracyjne oraz suszarki. „Tak jak w mleczarstwie, alternatywna produkcja białek za pomocą fermentacji precyzyjnej opiera się na urządzeniach, które można osuszać, czyścić i eliminować z obszarów o powolnym przepływie, w których gromadzą się zanieczyszczenia” — mówi Christensen. „Wszystkie komponenty przepływowe GEA są optymalizowane właśnie pod tym kątem”.
Zasady higienicznego projektowania mają też zastosowanie w procesach klientów. W tym przypadku Christensen i jego koledzy dbają między innymi o to, aby odpowiedni sprzęt znajdował się w odpowiednim miejscu, identyfikowalność pozostała utrzymana, a chłodzenie było na wystarczającym poziomie. To, co wydaje się odrobinę żmudne, ma tak naprawdę kluczowe znaczenie dla biznesu. „Jeżeli nie zapewniono właściwego higienicznego projektu i środków kontroli, wszystkie partie produkcyjne mogą zostać utracone z powodu zanieczyszczenia” — ostrzega Christensen. Zwłaszcza w przypadku start-upów ryzyko ma charakter egzystencjalny, biorąc pod uwagę wysoką cenę surowców oraz utratę zdolności produkcyjnej.
GEA: lider opinii w sferze bezpieczeństwa żywności
W świecie przetwarzania żywności i napojów zapewnienie bezpieczeństwa żywności wymaga stałej uwagi oraz innowacyjności. Drobnoustroje są z natury wszechobecne i cyniczne, a zagrożenia klimatyczne – a także dłuższe łańcuchy dostaw – tylko im sprzyjają. Producenci muszą się jednocześnie mierzyć z surowszymi wymogami regulacyjnymi, a także oczekiwaniami coraz bardziej wymagających konsumentów. W tym złożonym kontekście nieustanna koncentracja GEA na bezpieczeństwie pomaga producentom rozwiązać dzisiejsze wyzwania dotyczące zrównoważonego rozwoju. Dzięki wydajniejszym procesom, mniejszemu zużyciu wody i energii, zmniejszeniu skali wycofań produktów i strat żywności, urządzenia higieniczne GEA przyczyniają się do rozwoju nie tylko bezpieczniejszego, ale też bardziej zrównoważonego łańcucha dostaw żywności.
