Temiz makineler, güvenli gıda: Hijyenik tasarımın gücü
Görsel: GEA
Güvenli her lokma yiyecek ve içecek, görünmeyen mikrobiyal tehditlere karşı kazanılmış bir zaferdir - bir asırlık hijyenik proses tasarımı ile şekillenen bir savaş. 100 yılı aşkın mühendislik ve hijyenik tasarım bilgi ve deneyimine sahip GEA, gıdaları koruyan ve hayatlar kurtaran işleme ekipmanları için yüksek bir endüstri standardı belirlemektedir.
Salmonella, E. coli ve listeria gibi bakteriyel salgınlar medyanın manşetlerinde yer alırken, bunlar güvenlikle alakalı risklerin sadece birini temsil etmektedir. Örneğin 2023 yılında, USDA ve FDA tarafından gıda geri çağırmalarının yaklaşık %50’si beyan edilmemiş alerjenlerin sonucu iken, gıda ve içecek geri çağırmaları önceki yıla göre toplamda %8 artış göstermiştir. Birçok üretici daha fazla hacim ve çeşitlilik bakımından daha çok gıda üretme baskısı altında olduğundan, gıda güvenliğinin sağlanması kolay olmamaktadır. Yine de güvenlik, gıda ve içecek endüstrisinin olmazsa olmazıdır. GEA açısından bu durum, müşterilerinin sürdürülebilir, uzun-vadeli başarısının temelidir ve hijyenik tasarım gerekliliklerini karşılayan sınıfının en iyisi gıda işleme makineleri ve sistemlerine GEA’nın bu denli yüksek yatırım yapmaya devam etmesinin de nedenidir.
Süt ürünleri: gıda güvenliği inovasyonu için tecrübe sahası
GEA’nın hijyenik tasarım ve gıda güvenliği alanlarındaki liderliği, süt ürünleri endüstrisindeki engin tecrübesinden gelmektedir. Süt, gıda kökenli hastalık kaynağı olarak kabul görmüş ilk gıdalardan birisiydi ve bu besleyici temel gıdayı mümkün olduğunca güvenli ve erişilebilir kılma çabaları, günümüz gıda güvenliği uygulamaları ve standartlarının çoğunun temelini oluşturmaktadır. GEA’nın ilk endüstriyel makinelerinden biri, süt separasyonu konusunda 1893 yılında devrim yaratan ve artan şehir nüfusuna süt tedariki konusunda yardımcı olan patentli manuel santrifüjdür. Günümüzde, GEA’nın yüksek teknolojili santrifüjleri, 150’yi aşkın ülkede birçok sektörden müşterilere hizmet vermektedir ve homojenizatörler, dondurma & soğutma, sprey kurutma, mikserler ve karıştırıcılar, her türlü gıda ve içecek işleme ekipmanları ve ayrıca komple dolum ve paketleme hatlarını içeren daha geniş bir gıda portföyünün bir parçasıdır.
Reinhard Moß, GEA’nın Separasyon & Akış Teknolojileri bölümünde Tasarım Standartları Kıdemli Müdürü olarak görev yapmaktadır. 30 yıldan daha uzun bir süredir, kendisinin odak noktası ilk süt separatörü neslinden gelen santrifüjlerin hijyenik tasarımıdır. Moß, “Hijyenik tasarımın temel prensibi, makinelerin iç kısımlarını mikroplardan ve diğer kirleticilerden arındırılmış halde tutmak, üretim partileri arasında titiz bir separasyon sağlamak ve makinelerin temizlenmesinin kolay olmasını sağlamaktır,” diye açıklıyor. “İster süt ürünleri, isterse ilaçlar, gıdalar veya içecekler olsun, üretim hattındaki makinelerde bakteri veya kalıntıların barınabileceği herhangi bir kenar, boşluk veya yarık olmamalıdır.” Olayın fiziksel ve biyolojik etkenleri göz önüne alındığında, bu makinelerde sıfır kalıntı birikimi, sıfır sızıntı ve yüzde 100 separasyon sağlamak en hafif deyimiyle bir meydan okumadır ve bu, GEA uzmanlarının onlarca yıldır çığır açtığı bir alandır.2000’li yılların başında, Moß, ABD süt ürünleri endüstrisi standartlarına uygun bir santrifüj geliştirmek için Washington, D.C.’deki USDA ile yakın temas halinde çalıştı. Daha sonra, ABD’de gıda işleme ve paketleme ekipmanlarının tasarımı, imalatı ve çalıştırılması konusundaki gereklilikleri belirleyen 3-A Sıhhi Standartlar’ın yönetim kuruluna atanan Moß, 3-A’nın separatör tasarım yönergelerinin yazılmasına yardımcı oldu. İşin Avrupa tarafında, Moß, 2008’den beri Avrupa Hijyenik Mühendislik ve Tasarım Grubu’nda (EHEDG) disk kümesi santrifüjleri için bir çalışma grubuna başkanlık yaptı.
GEA, EHEDG’nin kurucu bir üyesidir
Gıda, içecek ve ilaç endüstrilerinde GEA vana teknolojisi, süt ürünlerinde kaydedilen ilerlemelerle birlikte, tesis operatörlerinin en yüksek ürün saflığı ve güvenliği seviyesini elde etmelerine yardım etmede anahtar rol üstlenmektedir. 2007 yılında GEA, ABD süt ürünleri pazarında, ABD süt ürünleri üreticilerinin temizlik yapmak için üretimi her gün durdurmak zorunda kalmadan 7/24 çalışmasını sağlayan yenilikçi “PMO” vanası ile bir devrim yarattı. FDA’nın A Sınıfı Süte Yönelik Pastörize Süt Yönetmeliğine (PMO) göre “karışma-önleyici en iyi vana” olan çözüm, süt işleme alanında dünya çapında en katı standart olma özelliğini halen koruyan bir standart belirlemiştir. 2022 yılında GEA, süt, gıda, ilaç ve uzun raf ömürlü içecek üreticilerine eski gerekliliklerin ötesine geçen bir ürün ve proses güvenliği ölçüsü sağlayan iki yeni çığır açan karışma önleyici vana daha tanıttı. 2024 yılında GEA, beslemenin birikebileceği alanları minimuma indiren, sprey kurutuculara yönelik çift bloklu vana teknolojisini tanıttı. Bu çözüm, potansiyel kontaminasyon alanlarını yaklaşık %96 azaltarak yerinde temizlik (CIP) verimini artırmakta, gıda ve süt ürünleri işleme sırasında mikrobiyolojik riski daha da azaltmaktadır.
Yeni gıdalar, aynı yüksek standartlar
GEA hijyenik tasarım çözümleri, geleneksel süt ürünlerinden en yeni “new foods” ürünlerine kadar birçok endüstriye ve çağlara hitap etmektedir. Daha sürdürülebilir gıda üretimi için küresel bir hareketin öncüsü olan ve hassas fermantasyon ya da kültür eti teknolojisi ile üretilen proteinler gibi alternatif proteinler, insanların iklim ve çevre üzerindeki etkisini büyük ölçüde azaltma potansiyeline sahiptir. Bu yeni proteinlerin verdiği sözleri gerçekleştirmek, verimli, endüstriyel-ölçekli üretim prosesleri gerektirecektir. Ve mikrobiyal büyümenin kontrol altına alınması, bu yeni gıdaların sadece güvenliğinde değil aynı zamanda bekasında anahtar öneme sahip olduğundan, en iyi hijyenik tasarıma sahip biyoteknolojiye gerek duyulacaktır.
Morten Holm Christensen, GEA’nın Sıvı & Toz Teknolojileri bölümünde Biyoteknoloji Uygulama Müdürü olarak görev yapmaktadır. Kendisi, üretim proseslerinde GEA makinelerinin optimal şekilde uygulanmasını sağlamak amacıyla, yeni girişimlerden çok-uluslu şirketlere kadar alternatif protein üreticileri ile birlikte çalışmaktadır. “Hassas fermantasyonda, bir konak/ana mikroorganizmanın gelişebilmesi için olağanüstü şekilde optimize edilmiş büyüme koşulları yaratırsınız, fakat bu koşullar aynı zamanda üretimi tehlikeye sokması muhtemel istenmeyen bir mikroorganizmanın büyümesini de teşvik edebilir,” şeklinde açıklıyor Christensen. “Dolayısıyla yetiştirme/büyütme ortamının, mikroorganizmaların, hedef proteinlerin ve diğer yan-ürünlerin 'suyu' bir biyoreaktörün steril ortamını terk ettiği zaman, müteakip proses adımlarının dikkatli şekilde kontrol edilmesi gerekir.”
GEA ekipmanları, yetiştirme/büyütme ortamının hazırlanmasında kullanılan tanklardan ısı sterilizasyon ünitelerine, biyoreaktörlere, separatörler, filtreleme üniteleri ve kurutucular gibi geri kazanım ve arıtma sistemlerine kadar her adımda sürece dahil olmaktadır. Christensen, “Süt ürünlerinde olduğu gibi, hassas fermantasyon yöntemini kullanarak alternatif protein üretimi, tahliye edilebilir, temizlenebilir ve kirleticilerin birikebileceği yavaş akışlı alanlar içermeyen makinelere bağlıdır,” diye sözlerine ekliyor. “GEA akış bileşenlerinin tamamı, bu durum göz önünde bulundurularak optimize edilmektedir.”
Hijyenik tasarım ilkeleri, müşteri prosesleri için de geçerlidir. Burada, Christensen ve meslektaşları, diğer hususların yanı sıra doğru ekipmanın kullanıldığından, izlenebilirliğin korunduğundan ve soğutmanın yeterli olduğundan emin olmaktadır. Kulağa biraz klişe gelen şey, aslında iş için kritik öneme sahiptir. Christensen, “Doğru hijyenik tasarım ve kontroller kullanılmıyorsa, kontaminasyondan ötürü tüm üretim partileri kaybedilebilir” diye durumu açıklıyor. Özellikle yeni girişimler açısından, bu güvenlik riski, yüksek ham madde maliyeti ve kaybedilen üretim kapasitesi göz önünde bulundurulduğunda bir varoluşsal risktir.
GEA: gıda güvenliğinde fikir lideri
Gıda ve içecek işleme dünyasında gıda güvenliğinin sağlanması, sürekli dikkatli olmayı ve yenilik yapmayı gerektirmeye devam edecektir. Mikroplar her zamanki gibi yaygın ve fırsatçı olacaktır ve ısınan iklim, uzayan tedarik zincirleri ile birlikte sadece onların lehine çalışacaktır. Aynı zamanda, üreticiler, daha talepkar tüketicilerin yanı sıra daha katı yasal gereklilikler ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu karmaşık ortamda, GEA’nın güvenliğe olan güçlü odağı, günümüzün sürdürülebilirlik zorluklarının üstesinden gelmede üreticilere de yardımcı olmaktadır. Daha verimli prosesler, daha az su ve enerji tüketimi, daha az ürün geri çağırma ve daha az gıda atığı ile GEA’nın hijyenik ekipmanları, sadece daha güvenli değil, aynı zamanda daha sürdürülebilir bir gıda tedarik zincirine katkı sağlamaktadır.
