Segment zamienników nabiału obejmuje produkty, które są w 100% roślinne, wykonane z orzechów, nasion i ziaren, które zastępują artykułu spożywcze na bazie mleka: napoje, smarowidła, lody, jogurty oraz innego rodzaju gotową żywność. Żywność roślinna, niegdyś wybierana przede wszystkim przez konsumentów z nietolerancją na laktozę albo alergią na białka mleczne, dzisiaj wchodzi do mainstreamu, ponieważ coraz więcej klientów stosuje zdrowy styl życia i próbuje ograniczyć skalę oddziaływania na środowisko – albo po prostu odkrywa, że lubi roślinne smaki.

W porównaniu z sytuacją sprzed 10 lat konsumenci z coraz większej liczby rynków mają przeogromny wybór, gdyż każdego roku na półki w sklepach trafiają nowe bezmleczne produkty. Jednocześnie rosną również oczekiwania klientów odnośnie smaku, konsystencji, składników, wartości odżywczych, pochodzenia i oddziaływania na środowisko. 

Globalna zmiana na rzecz zdrowszego i rozsądniejszego jedzenia

Według niektórych badan około 65% populacji globu ma po okresie niemowlęctwa obniżoną zdolność trawienia laktozy. Nietolerancja na laktozę jest najczęstsza u ludzi pochodzenia wschodnioazjatyckiego, w niektórych z tamtejszych społeczności dotyka ponad 90% dorosłych. Nietolerancja na laktozę jest również bardzo powszechna u mieszkańców Afryki Zachodniej, Arabów, Żydów, Greków i Włochów. Brak tolerancji najczęściej wynika z tego, że nasze organizmy wytwarzają mniejsze ilości laktazy – enzymu wymaganego do rozbijania cukrów laktozowych w mleku – kiedy mleko przestaje być dla nas podstawowym źródłem pożywienia. W wielu krajach dzieje się to we wczesnym dzieciństwie i może wywoływać problemy z trawieniem. Inne osoby cierpią na nietolerancję na białko mleka oraz alergię na mleko – ta druga dolegliwość atakuje system odpornościowy i może zagrażać życiu. Niektórzy ludzie unikają spożywania produktów mlecznych, aby zminimalizować ekspozycję na sterydy lub hormony.

Ludzie na całym świecie coraz częściej stosują bardzo zrównoważony styl odżywiania, przechodzą na wegetarianizm lub weganizm w reakcji na niepokoje związane z wpływem produkcji żywności na środowisko. Zjawisko to powoduje wzrost zainteresowania napojami roślinnymi. Alternatywne produkty na bazie soi i groszku dostarczają organizmowi dużej ilości protein, co jest bardzo istotne dla wielu klientów, którzy próbują zmienić nawyki. Napoje na bazie groszku mają więcej białka w szklance niż krowie mleko. A na niektórych rynkach tego rodzaju napoje są nawet tańsze niż tradycyjne mleko krowie. Organizm większości ludzi każdego dnia potrzebuje dwie lub trzy porcje nabiału (albo zamiennika nabiału), ma to typowy wymiar dietetyczny, którego klienci nie mogą tak po prostu zignorować. Wspólnie czynniki te pobudzają wzrost, który można zaobserwować w tym dynamicznym sektorze.

Spacer po alejce z napojami na bazie roślin

Olbrzymią różnorodność sektora widać w wielu produktach przygotowanych z orzechów, nasion i ziaren, na przykład z soi, kokosa, nerkowca, orzecha macadamia, juty, komosy ryżowej jęczmienia, lnu i grochu. Wiele z tych napojów ma wysokie wartości odżywcze i są wzmocnione wapniem oraz witaminą D. Najpopularniejsze z nich to:

• Mleko sojowe: wysokoproteinowy napój przyrządzony z mielonych, gotowanych ziaren soi, zazwyczaj wzmacniany i używany jako zamiennik mleka; ma mniej więcej taką samą zawartość białka w kubku jak krowie mleko.
• Mleko migdałowe: mleko roślinne produkowane z migdałów; nie zawiera cholesterolu ani laktozy.
• Mleko ryżowe: mleko ziarniste przyrządzane z ryżu (zazwyczaj brązowego); najczęściej sprzedawane w wersji bez cukru.
• Mleko owsiane: mleczny płyn przyrządzany z owsianki, używany w charakterze zamiennika mleka, składnika do gotowania i napoju.

Dodawanie produktów do koszyka z zakupami

Kultura i gospodarka odgrywają kluczową rolę w promowaniu i rozpowszechnianiu konsumpcji napojów na bazie roślin. Według prac organizacji badawczej Zenith Global, mleko sojowe, bardzo popularne w Azji, zdominowało kategorię globalnego spożycia mleka w 2018 roku – stanowi około 50% łącznego spożycia. Na drugiej pozycji znalazło się mleko migdałowe z wynikiem 26%, szacuje się, że jego popularność przez ostatnie pięć lat wzrosła, zwłaszcza w krajach Zachodu. W 2013 roku mleko migdałowe wyprzedziło wręcz mleko sojowe i zdobyło tytuł najpopularniejszego mleka na bazie roślin w USA. W regionie Azji i Pacyfiku coraz więcej nowych produktów zawiera składniki wzbogacające jego wartości odżywcze (tj. kolagen, aminokwasy lub węgiel) oraz uwypukla wartości prozdrowotne (np. nie zawierają soi, orzechów, konserwantów, są wolne od GMO czy cukru). Powodem tej zmiany jest coraz powszechniejsza dbałość o zdrową dietę oraz rosnąca zamożność gospodarstw domowych.

W sektorze żywności da się również zaobserwować, że na popularności zyskują również formaty krzyżowe. Na przykład płatki granola w formie batoników lub jogurtu granola, tradycyjnie jedzone łyżeczką z pojemnika, są teraz często sprzedawane w pojemnikach gotowych do picia, obejmuje to również zamienniki probiotyczne i wolne od nabiału. Wersja do picia są doskonale nadaje się dla aktywnych konsumentów, kiedy idą na siłownię albo szukają szybkiej przekąski pomiędzy posiłkami. I podczas gdy prognozowany wzrost na rynku alternatywnych napojów mlecznych jest gigantyczny, oczekiwania klientów nigdy nie były wyższe. Jeśli chodzi o jogurty na bazie roślin, firma badawcza Euromonitor International zaleca producentom: 

Wspieramy klientów o dużych ambicjach w pełni integrując proces

Rynek zamienników mleka w Chinach jest w dobrej kondycji – w dużej mierze z powodu wysokiej nietolerancji na laktozę u dużej części populacji oraz rosnącej liczby wegan na rynku. Soja wciąż dominuje w tym segmencie dzięki wysokiej zawartości białka. Coraz częściej jest sprzedawana jako zapakowany produkt a nie w świeżej postaci, zwłaszcza z powodu rosnącego udziału w rynku żywności gotowej do spożycia. Rozwija się również popyt na wyraźnie oznaczone składniki ze źródeł ekologicznych oraz przetwarzane na drodze wysokich jakościowo procesów produkcji.