Dünya çapında milyonlarca bebek, çocuk ve yetişkin, bizleri patojen bakteri ve virüslerin neden olduğu difteri, kızamık, çocuk felci ve boğmaca gibi yıkıcı hastalıklara karşı korumaktadır.

Mevcut bir hastalığı veya enfeksiyonu iyileştiren veya tedavi eden bir çok ilacın aksine aşılar, bağışıklık sistemimizi işgalci mikro-organizmalara karşı hazırlar, böylece enfeksiyona neden olan patojen, biz daha hastalanmadan yok edilir. Dünyanın en ölümcül ve sakat bırakıcı hastalıklarından bazıları, artık bir çok ülkede rutin çocukluk dönemi aşılamalarıyla tamamen ortadan kaldırılmıştır. Örneğin çocuk felci vakası sayısı, 1988 yılından bu yana küresel düzeyde %99 oranında azalmıştır1

Her beş bebekten biri, hiç bir temel aşıyı almamaktadır

Bugün 26 hastalığa karşı etkili aşılar bulunmaktadır ve gelişen dünya için önem arz eden 60 aşıyı da içeren 120 yeni ürün, global düzeyde geliştirilme aşamasındadır2. Dünya genelindeki mevcut aşılama kapsamı, yılda yaklaşık 2-3 milyon ölümü önlemektedir3, ancak aşılama programlarının erişimini biraz daha artırabilseydik, her yıl 1.5 milyon yaşamın daha kurtulması mümkün olabilirdi3. UNICEF, yaklaşık her beş bebekten bir tanesinin sağlıklı kalmaları ve korunmaları için gereken temel aşıları olmadığını belirtmektedir4. Uzak köylerdeki insanlara hayat kurtaran aşıların ulaştırılması, yeterli soğuk zincir nakliyesinin sağlanması ve klinikler kurarak tıbbi personele ve ekipmana ulaşım fakir veya ulaşılamayan bölgelerdeki en büyük zorluklar arasındadır.

Aşı üretimi oranı

WHO, global aşı pazarının 2025 yılına kadar $100 milyar değerine ulaşacağını öngörüyor2, ancak gelişmiş dünyanın yüksek gelirli ülkeleri ile gelişmekte olan dünyanın düşük-ila-orta gelirli ülkeleri arasında büyük bir hacim ve değer farkı bulunmaktadır. Yüksek gelirli ülkeler, global aşı satışı değerinin %82'sini elinde tutarken - birincil olarak dört büyük aşı üreticisi olan GlaxoSmithKline, Merck & Co, Sanofi ve Pfizer'dan – yıllık global aşı kullanım hacminin ancak %20'si bu ülkelerde gerçekleşmektedir. 

Bu üst segment üreticiler, daha az yan etki gibi avantajlar sağlayan en son teknolojiler kullanılarak geliştirilen aşılar için üst seviye fiyatlar talep etmektedir. Bu aşılar, bunları almaya gücü yeten yüksek gelirli ülkelere pazarlanmaktadır. İkinci segmentteki yüksek hacimli, daha düşük maliyetli 50'den fazla üretici ise Latin Amerika, Orta Doğu ve Afrika, ve Asya Pasifikte yer alan Gelişen Ülkeler Aşı Üreticileri Ağı (DCVMN) birliğinin üyesidir. DCVMN üreticileri de gelişen dünyaya kaliteli, uygun maliyetli aşılar için sürdürülebilir bir tedarik sağlamayı amaçlamaktadır.  

Aşı Pazarı

Gelişen dünya için önleyici tıp

UNICEF ve PAHO (Pan Amerikan Sağlık Kuruluşu) gibi kurumlar, DVMN üreticilerinden aşıları düşük ve orta gelirli ülkeler adına toptan satın almaktadır, bunlar yıllık global aşı satış değerinin sadece yaklaşık %18'ini tutmaktadır, ancak yıllık olarak global düzeyde satılan aşı miktarının %80'ini oluşturmaktadır. UNICEF, dünyadaki 5 yaş altı çocukların %45'ine aşı tedarik etmektedir, ve 2016 yılında 95 ülkeye dağıtılmak üzere 2.56 milyar doz aşıyı teminat altına almıştır5. Düşük maliyetli, güvenli ve etkili aşıların bulunması, en fakir uluslardaki nüfusların hayat kurtaran koruyucu ilaçlara erişimi için kritik bir öneme sahiptir.

Peki nedir aşı?

Aşılar, zararsız biyolojik preparatlardır. Aşılar, zararlı bakteri veya virüsün bir bölümünü taklit eder ve bu da vücudun bağışıklık sistemini hem zararlı işgalci olarak gördüğü şeyleri yok etmek hem de gelecekteki bir saldırı için uzun-süreli bir hazır olma hafızası oluşturmak üzere tetikler. Aşılanan birey gelecekte canlı mikro-organizma ile karşılaşırsa, bağışıklık sistemi yeni enfeksiyonu yerleşmeden önce öldürecek hızlı bir antikor tepkisini açığa çıkartır.

Bir aşıda bakteri veya virüsün canlı ama zayıflatılmış bir formu veya mikro-organizmanın etkisiz bir formu veya hatta bakteriyel toksinin bir kısmı bulunabilir. Aşının biyolojik bileşenleri, bakteriyel, maya veya memeli hücrelerinde endüstriyel ölçekte üretilir, daha sonra fermentörlerde, biyo-reaktörlerde veya hatta tavuk yumurtasında çoğaltılmakta olup - bugün hala mevsimsel grip aşı üretiminde kullanılan en yaygın yaklaşımdır. 

Tek bir parti aşı üretimi, aylar alabilir. Her türden aşı için üretim prosesi, fermantasyon, ayrıştırma ve homojenizasyon ile birlikte karıştırma, formülasyon ve muhtemelen dondurarak kurutmayı içeren çok sayıda adımdan oluşmaktadır. Her bir aşama, tesisten ayrılan her doz aşıda istikrar, güvenlik ve etkinlik sağlamak üzere katı kalite kontrol prosedürlerine tabidir. Aşı üreticileri, WHO gibi düzenleyici kurumların denetimlerinden geçmesi gereken ekipmana, otomasyona ve proses kontrol teknolojilerine çok büyük sermaye yatırımları yapmaktadır. Aşıların belirli ülkelerde satılabilmesi için Birleşik Devletlerdeki FDA gibi ulusal düzenleyici kurumların da onayının alınması gerekir. 

Aşı Üretimi

Global aşı üretim teknolojileri

GEA, global aşı endüstrisi için mikrobiyel ve hücre fermantasyon sistemlerinin tasarım ve konfigürasyonunda bir dünya lideridir. Müstakil, modüler teknolojiler temin etmekteyiz ve ayrıca baştan-sona aşı tesisi yapılandırması ve kurulumu sunmaktayız. Uzmanlığımız hücre kültürü sistemlerini, hücre ayrıştırıcılarını, homojenizatörleri ve filtreleme ünitelerini, ayrıca formülasyon ve dondurarak kurutma çözümlerini kapsamaktadır. Ayrıca atık ve proses suyu arıtması için biyolojik etkisizleştirme sistemleri tedarik ve konfigürasyonunu yapmaktayız.

GEA, bütün aşı müşterileri ile yakın bir ortaklıkla çalışmaktadır. Yeni tesislerin, büyütme ve yükseltme çalışmalarının tasarım ve kurulumunda bazı en büyük çok-uluslu aşı şirketlerini desteklemekteyiz. Ayrıca düşük maliyetli aşıların güvenli, güvenilir şekilde üretimi için dünya çapındaki DCVMN üreticilerine de ortaklık yapmaktayız. 

Yeni oluşan pazarlarda üreticilerle ortaklık

GEA, yeni oluşan piyasalardaki üreticilerin yüksek kaliteli, güvenli tesislere kendi yerel endüstrilerden ulaşamayacağını bilmektedir. Aşı üretim alanında anahtar proses, teknoloji ve mühendislik uzmanlığı ile birlikte ayrıştırma, dondurarak kurutma, fermantasyon veya hücre parçalama için kritik ekipmanı temin etmek üzere bu üreticilere ortak oluyoruz. Ekipmanımız, gelişen ülkelerdeki üreticilerin WHO-onaylı aşı üretim tesislerini kendi ülkelerinde kurmalarını sağlarken, yerel nüfusa milyonlarca doz aşı temin etmektedir. Kendi ülkelerinde aşı üretimi maliyetleri, nakliye ve soğuk zincir gereksinimlerini ve karbon ayak izini azaltmaktadır. 

GEA knowhow bilgileri ayrıca DCVMN üreticilerinin daha verimli, karlı ve sürdürülebilir olan yeni yeşil aşı tesislerini tasarlamalarına ve yapılandırmalarına, böylece gelecek nesiller için çevresel olarak sağlam, güvenli ve uygun maliyetli aşılar sağlamalarına yardımcı olmaktadır. 

Global erişim güçlükleri

Bazı aşılar tek bir dozda etkiliyken, diğer aşılar ise bazen haftalık aralıklarla verilmesi gereken iki veya üç doz sonrasında etki göstermektedir. Oturmuş sağlık alt yapılarının bulunduğu, sağlık sistemine tekrar, tekrar erişmek için bir engelin olmadığı gelişmiş ülkelerde bu bir sorun teşkil etmemektedir. Ancak insanların sadece belirli aralıklarla gelen doktor veya diğer sağlık hizmetlilerine ulaşmak için çocuklarıyla ve bebekleriyle millerce yürümesi gerektiği izole bölgelerde ciddi bir problem olabilmektedir. 

Benzer şekilde, bazı dondurarak kurutulmuş aşılar ortam sıcaklıklarında dengeliyken, diğer formülasyonların tam bir soğuk nakliye zinciri gerektirmesi, uzak bölgelerde çok büyük problem olabilmektedir. UNICEF – dünyanın en büyük aşı alıcısı – 2017 yılında $80 milyon değerinde soğuk zincir ekipmanı satın almıştır6, ve etkili bir soğuk zincir sağlamak için ortakları ve devletlerle birlikte çalışmaktadır.  

Yeni formülasyonlar için akıllı teknolojiler

GEA ayrıca formülasyon teknolojileri, dondurarak ve sprey kurutma know-how bilgilerini, aşı geliştiricilerinin ve üreticilerinin uzmanlığı ile birleştirerek, aşı üretimi ve formülasyonu için yeni prosesler geliştirilmesine yardımcı olmaktadır. Sprey kurutma ve dondurarak kurutma teknolojilerimiz yenilikçi teknoloji şirketlerine, zor ve uzak bölgelere nakliyesi çok daha kolay olan, soğutma gerekmeden uzun raf ömrüne sahip sıcaklık-dengeli aşı preparatlarını hazırlamada yardımcı olmaktadır.

En üste git
Geri