Białka, węglowodany, tłuszcze, witaminy i minerały to niezbędne składniki zdrowej diety. Białka dostarczają budulca w postaci aminokwasów, niezbędnych do budowy, utrzymania i regeneracji wszystkich komórek i tkanek w organizmie.

Mięso, ryby, nabiał i rośliny, na przykład rośliny strączkowe, fasola i zboża stanowią główne źródło białek obecnych w diecie. Dzienne zapotrzebowanie osób dorosłych wynosi 0,8 gramów (g) na kilogram (kg) wagi ciała, co sumuje się do około 56 g białek dziennie dla prowadzącego standardowy tryb życia mężczyzny oraz 46 g dla prowadzącej standardowy tryb życia kobiety. Według badań szacuje się, że roczne zapotrzebowanie na białko dla globalnej populacji 7,3 miliarda ludzi sumuje się do około 202 milionów ton1

Negatywny wpływ na planetę

Produkcja takiej ilości białek pochodzących z plonów, hodowli bydła oraz ryb/owoców morza w niezwykłym stopniu drenuje rezerwy ziemi, wody i energii, a także uszczupla zasoby ryb dzikich i hodowlanych. Problemy te dodatkowo eskalują zmiany klimatyczne, które wpływają na zrównoważenie rolnictwa w wielu obszarach świata. 

A w kontekście szacunków Organizacji Narodów Zjednoczonych, według których światowa populacja do 2050 roku sięgnie 9,7 miliarda osób2, konieczność opracowania ekologicznych praktyk rolniczych i procesów produkcji przemysłowej staje się coraz większym wyzwaniem. Musimy opracować bardziej ekologiczne, inteligentniejsze rozwiązania, aby w dalszym ciągu produkować odpowiednią ilość dostępnych cenowo białek zdolnych wykarmić globalną populację bez wywoływania środowiskowego, ekologicznego i gospodarczego chaosu.

Globalne źródło białek

Rośliny stanowią aktualnie główne źródło obecnych w diecie białek, chociaż według szacunków zapotrzebowania na białko zwierzęce może się podwoić do 2050 roku1, przynajmniej częściowo z powodu rosnącego dochodu krajów rozwijających się oraz coraz bardziej zachodniej diety. Mięso jest bogatym źródłem dietetycznych białek i mikroelementów, w tym minerałów i witamin. Niemniej hodowla zwierząt wiąże się z eksploatacją wody i ziemi na większą skalę — do wypasu i produkcji plonów — i generuje więcej gazów cieplarnianych niż uprawy rolne, dlatego hodowla zwierząt nie jest jedyną odpowiedzią na wypełnienie zapotrzebowania na białka w skali globalnej.

Alternatywne źródła białka

Oczywista potrzeba odnalezienia nowych rozwiązań pozwalających sprostać globalnemu popytowi na białko rozbudza zainteresowanie alternatywnymi, przyjaznymi środowiskowo źródłami białek, w tym glonami, mikroorganizmami i insektami. Naukowcy sugerują, że na przykład jadalne owady stanowią w dużej mierze nienaruszone źródło białek, tłuszczów, witamin i minerałów. Owady można hodować przy mniejszym zużyciu wody i ziemi niż w wypadku hodowli bydła i wytwarzając przy tym mniejszą ilość gazów cieplarnianych. W niektórych kulturach rozpoznaje się już wartość owadzich białek, ale koncepcja spożywania owadów albo pozyskiwania białek od owadów może w niektórych ludziach budzić niesmak. Edukacja odegra kluczową rolę i pomoże konsumentom zaakceptować alternatywne rodzaje żywności bogatej w białko, pozwoli zrozumieć, dlaczego musimy ją produkować oraz jakie są korzyści środowiskowe dla tych nowych rodzajów rolnictwa. Równolegle do potrzeby edukacji producenci żywności będą musieli tworzyć wysokiej jakości, alternatywne i oparte na nowych źródłach białka produkty, którymi będą się cieszyć klienci.

Przetwarzanie białek

Białka konsumujemy, jedząc nieprzetworzone mięso, ryby, warzywa i nabiał taki jak mleko, sery i jogurty. Przez ostatnie dwie dekady rozwój technologii przetwórczych umożliwił pozyskiwanie i oczyszczanie białek, które posiadają zdefiniowane właściwości funkcjonalne i odżywcze. 

Białka pozyskiwane z takich źródeł jak rośliny, nabiał i mleczarskie produkty uboczne są używane do wzbogacenia wartości odżywczej wielu produktów codziennych i zdrowotnych, a także produktów wegetariańskich, wegańskich i zamienników mięsa. Białka są kluczowymi dodatkami spożywczymi, wzbogacającymi konsystencję jedzenia, a także optymalizującymi emulsyfikację, stabilność, spienianie czy wiązanie tłuszczów w wielu różnych pokarmach. Producenci żywności potrafią wybrać pożądany stopień czystości, funkcjonalności oraz właściwości organoleptycznych — czyli decydujących o tym jak białko wpływa na smak, wygląd i zapach pokarmu — dla ich produktów końcowych. Źródła rynkowe wskazują, że wartość globalnego rynku białek spożywczych w 2024 roku sięgnie 29 miliardów dolarów3, natomiast wartość światowego rynku białek roślinnych, w 2016 roku wycenianego na 8,35 miliardy dolarów, w 2022 roku może sięgnąć 14,22 miliardów dolarów4.  

Oczyszczone białka serwatkowe są na przykład kluczowymi składnikami wielu rodzajów białek w proszku, suplementów i przekąsek oraz są używane przez sportowców do budowania mięśni, a także w produktach odżywczych dla pacjentów, którzy regenerują się po chorobie lub mają specjalne wymogi dietetyczne. Białka w proszku są również kluczowymi składnikami formuł odżywczych dla niemowląt i mogą stanowić jedyne źródło odżywcze dla niemowlęcia w kilku pierwszych miesiącach jego życia. 

Przemysł musi zachować elastyczność, aby pozyskiwać białka z różnych źródeł. Instalowanie różnorodnych, wydajnych technologii przetwórczych pozwala branży przetwórstwa żywności radzić sobie z szeregiem surowców, zgodnie z lokalnymi praktykami rolniczymi i sezonową dostępnością. Rolnicy i producenci są świadomi korzyści związanych z uprawą plonów, hodowlą bydła oraz pozyskiwaniem nowych źródeł białek, które nie tylko będą kwitły w lokalnym środowisku i będą dopasowane do sezonowych warunków pogodowych, ale również zmniejszą wymogi związane z wykorzystaniem ziemi i wody. Również zdolność przetwarzania lokalnie pozyskiwanych białek minimalizuje straty, zmniejsza ślad węglowy dzięki niższym wymogom transportu i łańcucha chłodniczego, a także sprawia, że mieszkańcy mają dostęp do niedrogich i dobrych jakościowo suplementów diety. 

Segmenty rolniczy i przemysłowy stale współpracują nad rozwijaniem technologii przetwórstwa żywności, które zapewniają wydajną, zrównoważoną produkcję białka. Rolnicy próbują wdrażać zrównoważone praktyki — dla istniejących i nowych źródeł białka — co pomoże w ochronie środowiska i zmniejszeniu zależności od nieodnawialnych źródeł energii. Ale kwestia zrównoważenia ekologicznego jest tak samo ważna w branży przemysłowej jak w segmencie rolnictwa. Podobnie producenci żywności starają się zmniejszyć skalę oddziaływania na środowisko i zwiększyć wydajność, aby mogli optymalizować produkcję z cennych surowców. Specjaliści ds. technologii przetwórczej i inżynierii, na przykład GEA, pracują ramię w ramię z producentami żywności nad projektowaniem i optymalizacją procesów i sprzętu, które zmaksymalizują produkcję, przy jednoczesnym zminimalizowaniu zużycia wody i energii, ograniczeniu strat i odpadów oraz promocji recyklingu ciepła i wody. 

GEA od dekad współpracuje z producentami mleka i białek pochodzenia roślinnego. Opracowujemy komponenty, różnorodne technologie oraz kompletne, zintegrowane rozwiązania, które są stosowane przez producentów na całym świecie do przetwarzania białek z dużego asortymentu surowców, w tym źródeł zwierzęcych i nabiału, plonów bogatych w oleje, jak soja, i w skrobię, jak groszek i ziemniaki. Poza opracowywaniem i optymalizowaniem procesów z głównych źródeł białek aktywnie wykorzystujemy również naszą wiedzę na temat branży, technologii i rozwiązań inżynieryjnych, a także praktyczne know-how, aby opracowywać rozwiązania następnej generacji dotyczące zrównoważonego przetwarzania białek i pochodnych białek z takich źródeł jak owady, glony i grzyby.  

Rozwiązania dotyczące produkcji białek

Nasza wiedza obejmuje kompletny proces dotyczący białek, od pozyskiwania surowców, po ekstrakcję, oczyszczanie i suszenie białek, recykling nadmiernego ciepła i wody oraz oczyszczanie ścieków. Skupiamy się na opracowywaniu bardziej ekologicznych rozwiązań, aby producenci mogli zachować elastyczność oraz wydajność przy mniejszym zużyciu wody, energii i innych zasobów, generując mniej zanieczyszczeń i w większym stopniu prowadząc recykling. 

Praktyczna wiedza specjalistów technologicznych i innowatorów takich jak GEA jest kluczem, dzięki któremu będziemy mogli nakarmić to i przyszłe pokolenia za pomocą składników dietetycznych, które są kluczowe dla zdrowia i dobrobytu, a jednocześnie pomogą nam zachować bezcenne zasoby planety. 

Źródła:

1. Henchion, M., Hayes, M., Mullen, A., Fenelon, M. i Tiwari, B. (2017). Future Protein Supply and Demand: Strategies and Factors Influencing a Sustainable Equilibrium. Foods (Podaż i popyt białka w przyszłości. Strategie i czynniki kształtujące zrównoważoną równowagę. Pokarmy), 6(7), 53.

2. Departament Spraw Gospodarczych i Społecznych ONZ http://www.un.org/en/development/desa/news/population/2015-report.html

3. http://www.globenewswire.com/news-release/2018/03/28/1454522/0/en/Global-Food-Protein-Ingredients-Market-to-exceed-29-billion-by-2024-Global-Market-Insights-Inc.html

4. http://www.globenewswire.com/news-release/2017/08/30/1104309/0/en/Global-14-22-Billion-Plant-Protein-Market-to-2022.html

Przejdź w górę
Wstecz