In de twintigste eeuw vond er een belangrijke verschuiving in eetgewoonten plaats, doordat verwerkte en verpakte voedingsmiddelen aan populariteit wonnen naast verse producten. De mens verwerkt al eeuwenlang voedsel om de houdbaarheid ervan te verlengen (denk bijvoorbeeld aan gezouten en gedroogd vlees). Naarmate er nieuwe technieken werden ontwikkeld voor het produceren van kant-en-klare en snel te bereiden voedingsmiddelen, ontstond er een groeiende behoefte aan individuele productverpakkingen. In dezelfde periode ontstonden er supermarkten, waarbij klanten zelf producten van de schappen konden pakken in plaats van bediend te worden door personeel. Deze trends waren drijvende krachten achter de geautomatiseerde voedselverpakkingstechnologie, een industrie die opkwam in de jaren vijftig.

CONTROLEREN – portiecontrole, kleine items bij elkaar houden, bijvoorbeeld in een blik, pot, zak, vacuümgevormde tray, voorgevormde tray enz. 
 
BESCHERMING – voorkomen van morsen, lekken, scheuren, uitdroging, verontreiniging, diefstal of knoeien aan de verpakking. Fysieke bescherming – tegen stoten, trilling, samendrukking, temperatuur enz. Barrièrebescherming – een barrière tegen zuurstof, waterdamp, stof, bacteriën enz. 
 
INFORMEREN – het product indentificeren, uitleggen hoe het gebruikt of klaargemaakt moet worden, waarschuwen voor gevaren van verkeerd gebruik, vermelding van ingrediënten, gegevens over voedingswaarde en prijs geven enz. 
 
PROMOTEN – een marketingtool om het product te helpen onderscheiden van soortgelijke producten en het de aandacht te laten trekken in detailhandel en supermarkt, bijvoorbeeld door het gebruik van merken, kleuren, illustraties en vormen.  

TRANSPORT – maakt het gemakkelijker en veiliger om producten van de fabrikant naar supermarkten en winkels (tertiaire verpakking) en de consument (primaire verpakking) te brengen.

Reclame op de verpakking is effectiever dan adverteren  

Aangezien de op de kleinhandel gerichte voedselbusiness zich vrijwel volledig van kleine kruideniers, slagers en andere gespecialiseerde handel naar zelfbedieningssupermarkten heeft verplaatst, is de noodzaak om informatie te geven en een product te verkopen via de verpakking enorm toegenomen. Met de meer dan 10.000 producten die in een gemiddelde supermarkt aanwezig zijn, is het moeilijk om eruit te springen. Onderzoek toont aan dat investeringen in de verpakking vaak hogere opbrengsten opleveren dan traditionele advertenties!

Wat zijn de drijvende krachten achter de industrie van verwerkte voedingsmiddelen?

De industrie van verwerkte voedingsmiddelen en voedselverpakking en -ontwerp volgt maatschappelijke en economische trends in de wereld.

  • Trends in verwerkte voedingsmiddelen:
  • Gezondheid (voedingswaarde, weinig vet, suikervrij etc.)
  • Nieuwtjes (buitenlandse en trendy producten)
  • Lifestyle (complete maaltijden, klaar om op te warmen)
  • Sociaal-economische aspecten (recessie, bevolkingsgroei)
  • Reconstitutie (frituren, oven, magnetron)
  • Kostenefficiëntie

Trends die van invloed zijn op het verpakkingsontwerp:

  • Gemak (hersluitbaar, gemakkelijk te openen, portieformaat)
  • Economisch (bulkformaten, verschillende kwaliteiten)
  • Marketing (zichtbaarheid, identiteit)
  • Etikettering (inhoud, aanwijzingen, wetgeving)
  • Duurzaamheid (gereduceerd, herbruikbaar, recyclebaar)